ای قوم به حج رفته: مولانا و خانه‌ای که خودِ ما هستیم

گاهی راهی دراز می‌رویم تا چیزی را پیدا کنیم و آخر می‌فهمیم که از اول در خانه منتظرمان بوده است. مولانا برای همین لحظه غزلی سروده است.

ای قوم به حج رفته کجایید کجایید
معشوق همین جاست بیایید بیایید

گر صورت بی صورت معشوق ببینید
هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید

مولانا · دیوان شمس · غزل ۶۴۸ (بیت‌های ۱ و ۳)

مولانا چه می‌گوید؟

مولانا کاروانی از حاجیان را صدا می‌زند که راهِ درازِ بیابان را به سوی کعبه پیموده‌اند. رنجِ راهشان را می‌بیند، اما پرسشی شگفت می‌پرسد: کجایید؟ معشوق همین‌جاست. در بیتِ بعد می‌گوید معشوقِ تو همسایه است، دیوار به دیوارِ تو؛ و شما در بادیه سرگشته‌اید.

و بعد یک قدم جلوتر می‌رود: اگر «صورتِ بی‌صورتِ» معشوق را ببینید، یعنی حضوری را که در هیچ شکلی نمی‌گنجد، درمی‌یابید که صاحب‌خانه و خانه و کعبه، همه خودِ شمایید.

مولانا سفرِ حج را کوچک نمی‌شمارد. او از نقشه به خودِ سرزمین اشاره می‌کند. سفرِ بیرونی وقتی زیباست که سفرِ درونی را به یادمان بیاورد، و وقتی بیراهه می‌شود که باور کنیم امرِ قدسی فقط جایی دیگر است.

گنج و پرده

مولانا غزل را با دعایی مهربان و آهی آرام به پایان می‌برد: «با این همه آن رنج شما گنج شما باد / افسوس که بر گنج شما پرده شمایید». رنجِ راه می‌تواند گنج شود، اما پردهٔ این گنج، خودِ ما هستیم.

ما معمولاً چیزی کم نداریم؛ درست روبه‌روی آن ایستاده‌ایم. شتاب‌مان، «هنوز نه»های همیشگی‌مان، و این باور که آرامش در موفقیتِ بعدی، جای بعدی یا روزِ بعدی است، همین‌ها پرده می‌شوند. گاهی خودِ جست‌وجو، یافته را پنهان می‌کند.

پس دعوتِ مولانا این نیست که اشتیاق را کنار بگذاریم؛ همین اشتیاق بود که حاجیان را به راه انداخت. دعوت این است که اشتیاق را رو به درون بچرخانیم و ببینیم آن‌که مشتاق است، همین حالا در خانه ایستاده است.

امروز چطور زندگی‌اش کنیم؟

امروز یک «حجِ کوچک به خانه» را امتحان کن:

۱. یک چیز را که این روزها دنبالش می‌دوی پیدا کن: حسی، نتیجه‌ای، یا یک «وقتی این بشود، حالم خوب می‌شود».

۲. لحظه‌ای بایست، دستت را روی سینه بگذار و آرام بگو: «آنچه می‌جویم همین‌جاست، دیوار به دیوارِ من.»

۳. سه نفسِ آرام بکش و فقط اتاقی را که در آن هستی، تنی را که در آن هستی و زندگی‌ای را که در آن هستی حس کن.

۴. بعد به کارِ روزت برگرد و ببین آیا کمی بیشتر مثل کسی راه می‌روی که به خانه رسیده است.

می‌توانی همچنان سفر کنی، بجویی و رشد کنی؛ فقط زمزمهٔ مولانا را در راه با خودت داشته باش: بیایید، بیایید.


ادامهٔ سفر

فراتر از خواندنِ مولانا

شعر مولانا را با موسیقی اختصاصی، تأمل‌های روزانه و تمرین‌های ساده در سفری ۳۶۵ روزه تجربه کن.

سفرِ ۳۶۵ روزه را ببین · با یک درسِ رایگان شروع کن


دربارهٔ سیما · بنیان‌گذار سیمولیشن

سیما در ایران به دنیا آمد و با شعر مولانا و کنجکاوی دربارهٔ رازهای آگاهی بزرگ شد. او در سیمولیشن بیت‌های اصیل مولانا، موسیقی و خودشناسی را به زندگی روزمره می‌آورد.

داستانم را بخوان ←